Σχολικὴ πειθαρχία, εὐθύνη καὶ παιδαγωγικὴ αὐτονομία

Ἀπὸ τὴν ἐπιβολὴ τῶν κανόνων στὴν παιδαγωγικὴ αὐτονομία: Τὸ σχολεῖο ὡς κοινότητα εὐθύνης, δικαιοσύνης καὶ διαμορφώσεως χαρακτήρος

Τοῦ Νικολάου Γεωρ. Κατσούλη

Φιλολόγου (M.Sc., Υποψηφίου Διδάκτορος Ε.Κ.Π.Α.)

Εἰσαγωγή: Ἡ κρίση τῆς σχολικῆς πειθαρχίας ἢ ἡ κρίση τῆς παιδαγωγικῆς σχέσεως;

Στὴ δημόσια συζήτηση ἐπανέρχονται συχνὰ περιστατικὰ ὀξείας ῥήξεως ἐντὸς τῶν σχολικῶν μονάδων: λεκτικὲς καὶ σωματικὲς ἐπιθέσεις μαθητῶν πρὸς ἐκπαιδευτικούς, χυδαία ἀμφισβήτηση τῆς θεσμικῆς ἐξουσίας τῆς ἕδρας, ἀλλὰ καὶ βίαιες, παρορμητικὲς ἀντιδράσεις ἐκπαιδευτικῶν. Ἡ κοινὴ γνώμη, ἐγκλωβισμένη σὲ ἕναν ἄγονο καὶ ἰδεολογικὰ φορτισμένο διπολισμό, σπεύδει νὰ περιχαρακωθεῖ πίσω ἀπὸ δύο ἰσοπεδωτικὲς παραδοχές. Ἀπὸ τὴ μία πλευρά, ἡ «κουλτούρα τῆς ἀνοχῆς» δικαιολογεῖ κάθε παραβατικὴ συμπεριφορὰ ὡς ἁπλῆ «ἐφηβικὴ ἔκφραση» ἢ «συναισθηματικὸ τραῦμα», ἀποστερώντας ἀπὸ τὸν νέο τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑπευθύνου δρῶντος ὑποκειμένου. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, τὸ αἴτημα τῆς «σιδηρᾶς πειθαρχίας» προσβλέπει στὴν ἐπαναφορὰ τῆς τιμωρητικῆς αὐστηρότητος, θεωρώντας ὅτι ὁ φόβος καὶ ἡ καταστολὴ μποροῦν νὰ οἰκοδομήσουν ἦθος.

Διαβάστε Περισσότερα

Κόριννα: Ὁ ποιητικὸς ἀγὼν Κιθαιρῶνος καὶ Ἑλικῶνος

Κόριννα: Ὁ ποιητικὸς ἀγὼν τοῦ Κιθαιρῶνος καὶ τοῦ Ἑλικῶνος

Μυθολογία, φύση καὶ ποιητικὴ δημιουργία στὸ PMG 654

Ὁ «Φιλόλογος Ἑρμῆς» ἐγκαινιάζει τὴ νέα του περίοδο μὲ τὴν αὐστηρὴ ἀπαίτηση τῆς φιλολογικῆς ἐγκυρότητας. Στὸ ἐπίκεντρο τῆς παρούσας μελέτης βρίσκεται τὸ ἀπόσπασμα PMG 654 (P. Berol. 13284), ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον γοητευτικὰ καὶ συνάμα δυσχερῆ παπυρικὰ εὑρήματα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς λυρικῆς ποίησης.

Διαβάστε Περισσότερα

Σιμωνίδης ο Κείος: Η εφήμερη νιότη και οι ελπίδες

Σιμωνίδης ο Κείος: Η εφήμερη νεότητα και η ματαιότητα των ανθρώπινων ελπίδων

Στο απόσπασμα 8 West (= 29 Diehl–Snell), που παραδίδεται ως έργο του Σιμωνίδη του Κείου (περ. 556–468 π.Χ.), ο ποιητής ανακαλεί τον περίφημο ομηρικό στίχο της Ιλιάδας (Ζ 146): «οἵη περ φύλλων γενεή, τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν». Με την εικόνα των φύλλων, που γεννιούνται και χάνονται, ο Όμηρος είχε αποδώσει την εναλλαγή των ανθρώπινων γενεών. Ο ποιητής, επικαλούμενος τον «Χιώτη άνδρα», δηλαδή τον Όμηρο σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, στρέφει την προσοχή στην ανθρώπινη αδυναμία να συνειδητοποιήσει τη συντομία της ζωής. Η νεανική αισιοδοξία, τροφοδοτούμενη από την ελπίδα, κάνει τον άνθρωπο να λησμονεί το γήρας, τον θάνατο και τις δοκιμασίες που ενδέχεται να τον περιμένουν. Το ποίημα καταλήγει σε μια προτροπή: έχοντας επίγνωση της ανθρώπινης θνητότητας, ο άνθρωπος οφείλει να ζει με σύνεση και να χαρίζει στην ψυχή του τα αγαθά που αξίζουν.

Διαβάστε Περισσότερα

ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΔΕΝ ΔΕΧΕΤΑΙ ΤΙΜΗ

OLEA_NON_AD_PRETIUM_SED_AD_VITAM

Ἡ μεγάλη ἄρνηση τῆς ἐμπορικῆς ἐλαιοκομίας καὶ ἡ ἐπιστροφὴ στὴν οἰκονομία τῆς ζωῆς

«Τὸ ἐλαιόλαδο δὲν εἶναι κάτι ποὺ πρέπει νὰ πουληθεῖ ἀκριβότερα. Εἶναι κάτι ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ παραχθεῖ μὲ σκοπὸ νὰ πουληθεῖ.»

Ⅰ. Ἡ ἀρχικὴ ἠθικὴ καταγγελία: ἡ ἀρχέγονη προδοσία

Στέκει ὁ γέροντας κορμὸς στὶς πλαγιὲς τῆς ἑλληνικῆς γῆς, χαραγμένος ἀπὸ τοὺς αἰῶνες, σπειροειδὴς καὶ ἐγκοιλόσπερμος, φέροντας πάνω στὴ φλοιώδη σάρκα τοῦ σώματός του τὴν ἱστορία τῶν ἀνθρώπων. Δὲν πρόκειται γιὰ ἁπλῆ φυτικὴ βιομάζα, οὔτε γιὰ μηχανισμὸ μετατροπῆς ἡλιακῆς ἐνέργειας σὲ ὀργανικὰ ὀξέα. Ἡ ἐλιὰ εἶναι μιὰ πυκνὴ οὐσία μνήμης, ἕνας αὐτεξούσιος ὀντολογικὸς θύλακας, ὅπου ὁ χρόνος δὲν κυλάει γραμμικὰ ἀλλὰ συσπειρώνεται σὲ δακτυλίους ὑπομονῆς. Ἡ ῥίζα της, βυθισμένη σὲ βράχους καὶ ἀσβεστόλιθους, δὲν ἀναζητάει ἁπλῶς ὑγρασία· ἀναζητᾷ τὸ νῆμα τῆς πρώτης Δημιουργίας. Καὶ ὅμως, σὲ αὐτὸ τὸ δέντρο, τὸ προαιώνιο καὶ ἀτάραχο, ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ἐπέβαλε τὴν ἔσχατη ὕβρη: τὸ ἀνακήρυξε παραγωγικὸ ἄτομο τοῦ κεφαλαίου.

Διαβάστε Περισσότερα

Πλεῖον καὶ ὧδε στο Λουκ. 11,31-32: Φιλολογική ανάλυση

regina_austri_salomon

Τὸ οὐδέτερο συγκριτικὸ «πλεῖον» καὶ ἡ λειτουργία τοῦ «ὧδε»

στὸ Λουκ. 11,31-32: Φιλολογικὴ καὶ ἑρμηνευτικὴ προσέγγισις

Περίληψη

Στὴν ἑνότητα Λουκ. 11,29-32, ἡ ἀναφορὰ στὴ βασίλισσα τοῦ Νότου καὶ στοὺς Νινευῖτες συγκροτεῖ μία διπλῆ μαρτυρία ἐναντίον τῆς γενεᾶς ποὺ ἀρνεῖται νὰ ἀνταποκριθῇ στὸ κήρυγμα τοῦ Ἰησοῦ. Ἡ ἐπαναλαμβανόμενη διατύπωσις «καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε» (στ. 31) καὶ «καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε» (στ. 32) παρουσιάζει ἰδιαίτερο φιλολογικὸ καὶ ἑρμηνευτικὸ ἐνδιαφέρον, καθὼς συνδυάζει τὸ οὐδέτερο συγκριτικὸ «πλεῖον» μὲ τὸ δεικτικὸ ἐπίρρημα «ὧδε». Ἡ παροῦσα μελέτη ἐξετάζει τὴ συντακτικὴ καὶ σημασιολογικὴ λειτουργία αὐτοῦ τοῦ συνδυασμοῦ στὸ ἄμεσο λογοτεχνικὸ καὶ θεολογικὸ συμφραζόμενο τοῦ τρίτου Εὐαγγελίου. Παράλληλα, διερευνᾷ τὴν πρόσληψιν τῆς διατυπώσεως ἀπὸ τὴν πατερικὴ παράδοση, ἀναδεικνύοντας τόσο τὴ χριστολογικὴ ἀντιπαραβολὴ τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου ὅσο καὶ τὸ ἑρμηνευτικὸ ἐρώτημα τοῦ κατεναϊκοῦ ἀποσπάσματος ποὺ ἀποδίδεται στὸν Κύριλλο Ἀλεξανδρείας περὶ τῆς ἐπιλογῆς τοῦ «ὧδε» ἀντὶ τοῦ «ἐν ἐμοί». Ὑποστηρίζεται ὅτι ἡ σύνδεσις τοῦ οὐδετέρου συγκριτικοῦ μὲ τὸ δεικτικὸ ἐπίρρημα μεταφέρει τὸ κέντρο τῆς εὐθύνης ἀπὸ τὰ ἱστορικὰ προηγούμενα στὴν παροῦσα ἀποκαλυπτικὴ παρουσία.

Λέξεις-κλειδιά: Λουκ. 11,31-32, πλεῖον, ὧδε, βασίλισσα τοῦ Νότου, Νινευῖτες, πατερικὴ ἑρμηνεία, χριστολογία, κρίσις.

Διαβάστε Περισσότερα

Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός: Ιατρική και Αγάπη

Sancti Cosmas et Damianus — Medici Anargyri — Medicina caritate, scientia humanitate, cura sine mercede.

«Τί συμβαίνει ὅταν ὁ ἄνθρωπος ποὺ κατέχει τὴ θεραπευτικὴ γνώση ἀρνεῖται νὰ τὴν ἰδιοποιηθεῖ; Καὶ τί σημαίνει, τελικά, νὰ θεραπεύεις ἕναν ἄνθρωπο χωρὶς νὰ ἀπαιτεῖς τίποτε ἀπὸ τὴν ἀνάγκη του;»

Περίληψις: Ἡ παροῦσα μελέτη ἐπιχειρεῖ μία πολυεπίπεδη ἱστορική, φιλολογική, φιλοσοφική καὶ θεολογική προσέγγιση τῆς μορφῆς καὶ τῆς παρακαταθήκης τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ. Ἀποφεύγοντας τὴν τυποποιημένη ἀγιολογική στερεοτυπία, τὸ κείμενο ἐξετάζει τὴν ἔννοια τοῦ «Ἀναργύρου» ὡς μία ἰδιαίτερη ἠθικὴ τομὴ στὸν τρόπο νοήσεως τῆς θεραπευτικῆς γνώσεως, σε διάλογο μὲ τὸ Ἱπποκρατικὸ ἦθος, τὴν κλασικὴ φιλοσοφία καὶ τὴ χριστιανικὴ ἠθικὴ παράδοση. Μέσα ἀπὸ τὴν κριτικὴ ἐξέταση τῆς σχέσεως ἐπιστήμης, οἰκονομίας καὶ ἀνθρωπίνης εὐαλωτότητος, ἀναδεικνύεται ἡ διαχρονικὴ ἐπικαιρότης τοῦ παραδείγματός τους στὴ σύγχρονη βιοηθικὴ καὶ ἀνθρωπιστικὴ σκέψη.

Διαβάστε Περισσότερα

Τὸ Ἀπαρέμφατον στὴ Λατινικὴ Γλῶσσα – Σύνταξις καὶ Χρήσις

1. Τὸ ἀπαρέμφατον

Τό ἀπαρέμφατον καί εἰς τήν λατινικήν εἶναι ῥηματικόν οὐσιαστικόν γένους οὐδετέρου. Δέχεται τους ἰδίους προσδιορισμούς, τοὺς ὁποίους δέχονται καὶ οἱ ἄλλοι τύποι τοῦ οἰκείου ῥήματος.

Διαβάστε Περισσότερα