 |
|
Προοίμιο: Όταν η φωτιά της ψυχής συναντά τα νερά της ύλης
Αν ρωτούσε κανείς έναν αρχαίο Έλληνα πώς λειτουργεί η σκέψη, πώς γεννιέται η σοφία ή πώς χάνεται ο άνθρωπος μέσα στα πάθη του, η απάντηση συχνά θα φαινόταν παράξενη στη δική μας εποχή: θα μιλούσε για φωτιά, ατμό, ξηρότητα και νερό.
Στο επίκεντρο αυτής της παράξενης, για τα σημερινά δεδομένα, φυσικής ψυχολογίας βρίσκεται η διάσημη φράση του Ηρακλείτου ότι η «ξηρή ψυχή» είναι η σοφότερη, ενώ η ύγρανσή της οδηγεί στον πνευματικό θάνατο[1]. Τι σήμαινε όμως πραγματικά για τον Εφέσιο φιλόσοφο το γεγονός ότι ο μεθυσμένος έχει «υγρή ψυχή»; Και πώς αυτή η αρχαία εικόνα ταξίδεψε μέσα στους αιώνες, για να μεταμορφωθεί στα χέρια των μεταγενέστερων Νεοπλατωνικών φιλοσόφων —όπως ο Πορφύριος— σε ένα εργαλείο που εξηγεί γιατί η ψυχή «ελκύεται» από την ηδονή και εγκλωβίζεται στα δίχτυα της υλικής γένεσης;
