Ο μύθος του Κρόνου: Η ενηλικίωση του ανθρώπου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Ο μύθος του Κρόνου και η πολιτική ενηλικίωση: 

Δοκίμιο φιλοσοφικής και παιδαγωγικής ερμηνείας του πλατωνικού Πολιτικού (268d–275d)

humanitas_et_libertas_aeterna

I. Προοίμιο: Η ανάγκη του μύθου στον τόπο της κρίσης

Υπάρχουν στιγμές στη διαλεκτική πορεία όπου ο αυστηρός λόγος (ὁ ὀρθὸς λόγος) φτάνει στα όρια της δικής του αφηρημένης γεωμετρίας και κινδυνεύει να χάσει την επαφή του με το ζωντανό σώμα της πράξης. Ο Πλάτων, στον Πολιτικό (268d–e), δεν καταφεύγει στον μύθο εξαιτίας λογικής ανεπάρκειας, αλλά επίτηδες: «σχεδὸν παιδιὰν ἐγκερασαμένους... συχνῷ γὰρ μέρει δεῖ μεγάλου μύθου προσχρήσασθαι». Η «παιδιά» αυτή είναι το ρωγμώδες άνοιγμα της φαντασίας που επιτρέπει στον νου να εποπτεύσει συνολικά αυτό που η κατακερματισμένη διαίρεση αδυνατεί να συλλάβει.

Διαβάστε Περισσότερα

Η Γένεση, η Δυναμική και η Κάθαρση των Παθών

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Η Φαινομενολογία της Ψυχής και η Αρχιτεκτονική του Πνευματικού Αυτοκρατορισμού: 

Η Γένεση, η Δυναμική και η Κάθαρση των Παθών

HERCULES_VS_LERNAEAN_HYDRA_THE_FIGHT_WITH_THE_PASSIONS

Εισαγωγή: Η Αδιάρρηκτη Ενότητα του Ψυχικού Βίου και η Οντολογία του Πάθους

Η ανθρώπινη ψυχή, προσεγγιζόμενη μέσα από τον αυστηρό φακό της κλασικής ψυχολογικής και φιλοσοφικής επιστήμης, δεν αποτελεί ένα άθροισμα αποσπασματικών αντιδράσεων ή τυχαίων συναισθηματικών εξάρσεων. Συνιστά έναν αδιαίρετο, ζώντα οργανισμό, εντός του οποίου καμία εκδήλωση, καμία κίνηση και καμία ροπή δεν συντελείται μεμονωμένα ή σε καθεστώς απομόνωσης. Όταν η σκέψη διεισδύει στους βαθέος κείμενους μηχανισμούς της βούλησης και της συνείδησης, αναδύεται μια θεμελιώδης αλήθεια: τα πάθη δεν είναι απλές, εφήμερες επιθυμίες που εξαντλούνται στη στιγμή της εκδήλωσής τους. Αντιθέτως, αποτελούν δυναμικά, αυτόνομα σχεδόν συστήματα τα οποία, από τη στιγμή που θα εγκατασταθούν στον εσωτερικό ορίζοντα του ατόμου, καταλαμβάνουν εκ θεμελίων ολόκληρη την ψυχική επικράτεια.

Διαβάστε Περισσότερα

Αλέξανδρος και Ρώμη: Η Μεγάλη Στρατηγική Σύγκριση της Αρχαιότητας

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Η Ιστοριογραφική Αντιπαράθεση Μεταξύ Μακεδονικού και Ρωμαϊκού Μεγαλείου: 

Μια Αναθεωρητική Προσέγγιση της Πολιτικής και Στρατιωτικής Ισχύος

MAGNUS_ALEXANDER_ET_ROMA

Εισαγωγή 

Η μελέτη των αρχαίων πολιτευμάτων, των μορφών διακυβέρνησης και της στρατιωτικής ηγεμονίας αποτελεί διαχρονικά έναν από τους πλέον γόνιμους και πολυσύνθετους τομείς της ιστορικής και φιλολογικής έρευνας. Στο επίκεντρο της παρούσας ανάλυσης βρίσκεται το ζήτημα της σύγκρισης μεταξύ της στρατιωτικής μεγαλοφυΐας, των τακτικών και της στρατηγικής δυναμικής της μακεδονικής ηγεμονίας αφενός, και της πολιτικοστρατιωτικής ισχύος, της θεσμικής ανθεκτικότητας και της κρατικής δομής της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας αφετέρου. Η ανάλυση αυτή δεν περιορίζεται σε μια επιφανειακή παράθεση δεδομένων, αλλά επεκτείνεται σε μια ευρεία θεώρηση των κοινωνικών, θεσμικών, γεωπολιτικών και ψυχολογικών παραμέτρων που διέπουν την άνοδο, την εδραίωση και την ενδεχόμενη σύγκρουση των μεγάλων δυνάμεων της αρχαιότητας. Μέσα από την εξέταση των εσωτερικών μηχανισμών των πολιτειών, επιχειρείται η αποδόμηση των απλουστευτικών σχημάτων και η ανάδειξη των δομικών στοιχείων που καθορίζουν την ιστορική εξέλιξη.

Διαβάστε Περισσότερα

Από το Τέλμα του Ρεαλισμού στο Δέον: Η Κρίση της Παιδαγωγικής

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Η Ψευδαίσθηση της Παιδαγωγικής και το Ύψος του Μέτρου: 

Από το Τέλμα του Ρεαλισμού στην Ανύψωση του Δέοντος

stagnat_vel_ratio_technocratica

Ι. Η Θεσμική Αυταρέσκεια και η Τεχνοκρατική «Αξιολόγηση»

Η πρόσφατη δημόσια θύελλα γύρω από τα νέα σχολικά εγχειρίδια και τις αμφιλεγόμενες εικαστικές αποτυπώσεις στα προγράμματα του Δημοτικού σχολείου δεν αποτελεί απλώς μια συγκυριακή ιδεολογική αντιπαράθεση. Ανέδειξε με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο μια βαθιά παθογένεια του σύγχρονου εκπαιδευτικού μας συστήματος: το αγεφύρωτο χάσμα ανάμεσα στην κρατική τεχνοκρατία και τα ζωντανά πνευματικά αντανακλαστικά της κοινωνίας.

Διαβάστε Περισσότερα

Τεστ Προετοιμασίας Πανελλαδικού Επιπέδου: Η Σχολική Ύλη και ο Σωκράτης

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

test_historic_et_philosophia_gradus_difficilis

Σύντομη Εισαγωγή

Το παρόν διαδραστικό εργαλείο αξιολόγησης σχεδιάστηκε για να ελέγξει την αφομοίωση της σύνθετης ύλης που περιλαμβάνει τόσο τα κρίσιμα ιστορικά σημεία του νέου σχολικού εγχειριδίου όσο και τις ειδικότερες πτυχές γύρω από τη φιλοσοφική και πολιτική στάση του Σωκράτη. Μέσα από τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής που ακολουθούν, έχετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε τις γνώσεις σας, να λάβετε άμεση αυτόματη βαθμολογία με το πάτημα του αντίστοιχου κουμπιού και να μελετήσετε τις συνοπτικές απαντήσεις για την πληρέστερη προετοιμασία σας.

Περιλαμβάνει συνολικά 25 απαιτητικές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (17 από το νέο σχολικό εγχειρίδιο και 8 από το ειδικό άρθρο για τον Σωκράτη).

Προσοχή: Πριν επιχειρήσετε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις αυξημένης δυσκολίας, είναι απαραίτητο να έχετε μελετήσει προσεκτικά τόσο τη σχολική σας ύλη όσο και το ειδικό άρθρο με τίτλο: «Ο Σωκράτης πέρα από τα σχολικά εγχειρίδια: Ιστορικές Μαρτυρίες, Πολιτικές Συγκρούσεις και η Φιλοσοφική Στάση». Οι ερωτήσεις απαιτούν κριτική σκέψη και ανάλυση εξεταστικού επιπέδου (Πανελλήνιες).

Διαβάστε Περισσότερα

Ο Σωκράτης πέρα από τα σχολικά εγχειρίδια

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Ιστορικές Μαρτυρίες, Πολιτικές Συγκρούσεις και η Φιλοσοφική Στάση

tempus_belli_et_sapientia

Η μορφή του Σωκράτη δεσπόζει στην ιστορία της παγκόσμιας φιλοσοφίας ως το απόλυτο σύμβολο της πνευματικής ακεραιότητας, της αδιάκοπης αναζήτησης της αλήθειας και της ηθικής συνέπειας. Ωστόσο, η τρέχουσα σχολική ύλη, εστιασμένη αποκλειστικά στα κεντρικά φιλοσοφικά διαγράμματα και στους βασικούς ορισμούς, αφήνει συχνά στη σκιά το κρίσιμο ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έδρασε ο φιλόσοφος. Ο σκοπός αυτού του εκτενούς οδηγού είναι να φωτίσει πτυχές από το παλαιότερο διδακτικό υλικό —αξιοποιώντας μαρτυρίες, αρχαίες πηγές και ιστορικές λεπτομέρειες— οι οποίες παραλείπονται στα σύγχρονα εγχειρίδια. Με τον τρόπο αυτό, οι μαθητές αποκτούν μια πολυδιάστατη κατανόηση των συνθηκών που οδήγησαν στην κορυφαία σύγκρουση ανάμεσα στον ελεύθερο στοχαστή και την Αθηναϊκή Δημοκρατία του 399 π.Χ.

Διαβάστε Περισσότερα

Αυτοδικαίωση: Μια Θεολογική Θεώρηση της Ανθρώπινης Ατελείας

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡ. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
Πτυχιοῦχος Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Μεταπτυχιακός τοῦ Τομέα Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς, 

«Ἐφηρμοσμένη Παιδαγωγική», Διδακτική - Προγράμματα Σπουδῶν, Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν
Ὑπ. Δρ. Κλασσικῆς Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Η Ψευδαίσθηση της Αυτοδικαίωσης και η Οδός της Ταπείνωσης: 

Θεολογική θεώρηση της ανθρώπινης ατελείας, της κρίσεως και του Θείου Ελέους

HUMILITAS_SUPERAT_SUPERBIAM

Εισαγωγή: Η υπαρξιακή αγωνία του προσώπου ενώπιον του Απροσίτου

Η πορεία του ανθρώπου εντός του ιστορικού χρόνου συνιστά μια διαρκή αναζήτηση νοήματος, μια αδιάκοπη προσπάθεια υπέρβασης της φθαρτότητας και της οντολογικής του ανεπάρκειας. Από την αυγή της θρησκευτικής συνείδησης έως τη σύγχρονη υπαρξιακή αγωνία, το ερώτημα της καταξίωσης και της τελικής δικαίωσης του ανθρώπινου προσώπου παραμένει το κεντρικότερο διακύβευμα της πνευματικής ζωής. Στον πυρήνα της ορθόδοξης θεολογίας, η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν δίνεται διά της οδού της ηθικής αυτονομίας ή της κοσμικής καταξίωσης, αλλά διά της μυσταγωγικής συντριβής, της έμπρακτης μετάνοιας και της απόλυτης εναπόθεσης του πεπρωμένου μας στο άπειρο έλεος του Τριαδικού Θεού.

Διαβάστε Περισσότερα